قاش ۋادىسىدىكى قەدىمىي يۈرت- سۇپىتاي

قاش ۋادىسىدىكى قەدىمىي يۈرت- سۇپىتاي

مىركايىل نۇرئالىم ئىلى ۋادىسى ئۆز بېشىدىن سانسىزلىغان بوران- چاپقۇنلارنى ئۆتكۈزۈپ ئۇزۇن تارىخى زامانلاردىن گۈللىنىش، خارابلىشىش يەنە گۈللىنىش يەنە خارابلىشىشىدەك جەريانلارنى ئۆتكۈزدى. بۇ گۈزەل زېمىنغا تارىختىن بۇيان ھونلار، ساكلار، ياۋچىلار، تۈركلەر، ئۇيسۇنلار، موڭغۇللار ۋە ئىسمى تارىخى خاتىرىلەرگە ئىلىنمىغان قانچە سىياسىي كۈچ ۋە قەبىلە، قوۋم بۇ ۋادىغا ئۆزلىرىنىڭ مۇبارەك ئۆچمەس ئىزلىرىنى قالدۇرۇپداۋامى

خەتكۈچلەر: ،
تەۋەلىك: * ماكان تارىخىمىز

قۇتبۇللا خوجام ۋە ئۇنىڭ مازىرى

مۇھەممەدئىمىن قۇربان تۇغلۇق چاقماق دەريا ۋادىسىنىڭ غەربىدە ، قىزىل دەرياسىدىن بۇ ۋادىغا سۇ كېلدىغان قەدىمى ھەم مەشھۇر ئۆستەڭ __ ئاۋات ئۆستىڭنىڭ جەنۇبى قىرغىقى ، قەشقەر_ ئۈرۈمچى تاشيۇلىنڭ غەرىب تەرپىدە <<قۇتبۇللا خوجام >> نامىدا ئاتىلىپ يىراق – يېقىنغا مەشھۇر بولغان بىر مازار بۇلۇپ ، كىىشلەر بۇ مازارنى زىيارەت قىلىپ تۇرىدۇ .ئۇقۇمۇشسۆزداۋامى

خەتكۈچلەر:
تەۋەلىك: * تارىخىي شەخسلىرىمىز، * دىنىي تارىخىمىز، * ماكان تارىخىمىز

«قەشقەر تارىخى» نىڭ باش- ئاخىرى

«قەشقەر تارىخى» نىڭ باش- ئاخىرى

ئەلى غوپۇر مۇقەددىمە قەشقەر يىپەك يولىدىكى قەدىمىي شەھەر بولۇش سۈپىتى بىلەن قەدىمدىن بۇيان يىراق يېقىندىكى ئەللەر ۋە ساياھەتچىلەرنىڭ زور دىققەت ئېتىبارىنى قوزغاپ كەلگەن. شۇ مۇناسىۋەت بىلەن مەزكۇر تۇپراقتا ياشىغان ئەجدادلىرىمىز ۋە بۇ زېمىننىڭ ئاجايىپ- غارايىپلىرىغا مەستانە بولغان كىشىلەر تەرىپىدىن مۇشۇ يۇرتقا بېغىشلانغان نۇرغۇن قىسسە، داستان، شېئىر – قوشاق ۋە تارىخىيداۋامى

خەتكۈچلەر: ، ،
تەۋەلىك: * سىياسىي تارىخىمىز، * ماكان تارىخىمىز

لوندۇندىكى قەشقەر كوچىسى

لوندۇندىكى قەشقەر كۇچىسى

لوندوندىكى قەشقەر كوچىسى Thames دەرياسىنىڭ جەنۇبىدىكىPlumstead بولىگىگە جايلاشقان. ئەگەردە سىز كۇنلەرنىڭ بىرىدە بۇيۇك برىتانىيىنىڭ لوندون شەھىرىگە كېلىپ زىيارەتتە بولغىنىڭىزدا، لوندون كوچا خەرىتىسىگە قاراپ “ك” ھەرپىدىن كوچا ئىسمىنى ئىزدىسىڭىز سىزگە ۋە پۇتكۇل ئوتتۇرا ئاسىياغا تونۇش بولغان بىر قەدىمىي شەھەرنىڭ ئىسمى “قەشقەر كوچىسى” (Kashgar Road) كۇزىڭىزگە چېلىقىدۇ ۋە سىزنى ھەيرانلىققا چومدۇرىدۇ. لوندوندىكىداۋامى

خەتكۈچلەر:
تەۋەلىك: * ماكان تارىخىمىز

تەكلىماكاندىكى قەدىمىي شەھەر لوپ

تەكلىماكاندىكى قەدىمىي شەھەر لوپ

لوپ، لوپنۇر، لاپچۇق، لوپ ناھىيىسى ناملىرىنىڭ مۇناسىۋىتى ھەققىدە ھازىر شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونىدا لوپ نامى بىلەن باغلانغان بىر قىسىم جاي ناملىرى بار. جۈملىدىن خوتەن ۋىلايىتىدە لوپ ناھىيىسى )洛浦> ۋە بۇ ناھىيىدە لوپ بازىرى، بايىنغولىن ئوبلاستىدا لوپنۇر ناھىيىسى )尉犁> ۋە بۇ ناھىيىدە لوپ كەندىرى )ئۇيغۇرلار بۇ نامنى ئەسلىدە چىگە دەپ ئاتايتتى>داۋامى

خەتكۈچلەر:
تەۋەلىك: * ماكان تارىخىمىز، * مەدەنىيەت تارىخىمىز

ئاقسۇ نامىنىڭ كېلىپ چىقىشى توغرىسىدا

ئاقسۇ نامصنصڭ كصلصپ چصقصشص توغرصسدا

ﺋﺎﻗﺴﯘ ﺩﯨﮕﻪﻥ ﻧﺎﻣﻨﯩﯔ ﻛﯧﻠﯩﭗ ﭼﯩﻘﯩﺸﻰ ﮬﻪﻗﻘﯩﺪﻩ ﺧﯩﻠﻤﯘ ﺧﯩﻞ ﻛﯚﺯﻗﺎﺭﺍﺷﻼﺭ ﺳﺎﻗﻼﻧﻐﺎﻥ ﺑﻮﻟﯘﭖ، ﺑﯘﻧﯩﯔ ﺋﯩﭽﯩﺪە ﺑﯩﺮﻗﻪﺩﻩﺭ ﺋﺎﺳﺎﺳﻠﯩﻖ ﺑﻮﻟﻐﯩﻨﻰ ﺗﯚﯞﻩﻧﺪﯨﻜﻰ ﺋﯩﻜﻜﻰ ﺧﯩﻞ ﻗﺎﺭﺍﺵ ﺋﻮﻣﯘﻣﻼﺷﻘﺎﻥ. ﺑﯘﻧﯩﯔ ﺑﯩﺮﯨﻨﭽﯩﺴﻰ ﺑﯘ ﻳﻪﺭﺩﯨﻜﻰ ﺳﯘﻧﯩﯔ ﻛﯚﭘﻠﯩﻜﯩﮕﻪ ﻗﺎﺭﺍﭖ ﻗﻮﻳﯘﻟﻐﺎﻥ ﺩﯨﮕﻪﻥ ﻗﺎﺭﺍﺵ: ﺑﯘ ﮬﻪﻗﺘﻪ 1763- ﻳﯩﻠﻰ ﻓﯧﯔ ﭼﻰ ﺗﻪﺭﯨﭙﯩﺪﯨﻦ ﻳﯧﺰﯨﻠﻐﺎﻥ « ﺧﺎﻥ ﺗﻪﺭﯨﭙﯩﺪﯨﻦ ﺑﯧﻜﯩﺘﯩﻠﮕﻪﻥ ﻏﻪﺭﺑﯩﻲ ﻳﯘﺭﺗﺘﯩﻜﻰ ﺋﻮﺧﺸﺎﺵ ﺗﯩﻠﻠﯩﻖ ﺋﻪﻟﻠﻪﺭ ﺗﻪﺯﻛﯩﺮﯨﺴﻰ» ﻧﺎﻣﻠﯩﻖداۋامى

خەتكۈچلەر:
تەۋەلىك: * ماكان تارىخىمىز

قەشقەرنىڭ تارىخى، مەدەنىيىتى ۋە جۇغراپىيىلىك ئەھۋالى توغرىسىدا قىسقىچە بايان

قەشقەرنىڭ تارىخى، مەدەنىيىتى ۋە جۇغراپىيىلىك ئەھۋالى توغرىسىدا قىسقىچە بايان

يولۋاس مۇھەممەتئىمىن مىلادىيە 1887-يىلى گېرمانىيە بېرلىن ئۇنىۋېرسىتېتىنىڭ پروفېسسورى، مەشھۇر جۇغراپىئون، شەرقشۇناس زىچ خوفىن دېڭىز يوللىرى ئېچىلىشتىن ئىلگىرى غەرب بىلەن شەرقنىڭ بارلىق ئالاقىلىرىنى تۇتاشتۇرىدىغان قەدىمكى قورۇقلۇق يولىنىڭ نامىنى ناھايىتى چىرايلىق نام بىلەن، يەنى «يىپەك يولى» دېگەن نام بىلەن ئاتىدى. شۇنىڭدىن باشلاپ ئاسىيا، ياۋروپا، ئافرىقا قاتارلىق قىتئەلەردىكى ھەر قايسى ئەللەرگىچە تۇتاشقان قۇرۇقلۇقتىكىداۋامى

خەتكۈچلەر:
تەۋەلىك: * سىياسىي تارىخىمىز، * ماكان تارىخىمىز، * مەدەنىيەت تارىخىمىز

كروران قەدىمى شەھىرىنى تىرىلدۈرگەن كىشى-ئۆردەك

كروران قەدىمى شەھىرىنى تىرىلدۈرگەن كىشى-ئۆردەك

مىلادىيە 1900 – يىلى 3 – ئاينىڭ 28 – كۈنى پەۋقۇلئاددە بىر سەۋەب تۈپەيلىدىن، قۇم، توپا ئاستىغا كۆمۈلۈپ، غايىب بولغىنىغا 1500 يىلدىن ئاشقان كروران قەدىمىي شەھىرىنىڭ بايقىلىشى شۋېتسىيىلىك جۇغراپىيون، ئېكسپېدىتسىيىچى سىۋېن ھېدىن ( 1865 – 1952 )نى بىراقلا دۇنيا ئىلىم – پەن مۇنبىرىنىڭ ئەڭ سەلتەنەتلىك تەختىگە چىقاردى. بىراق كروران شەھەرداۋامى

خەتكۈچلەر:
تەۋەلىك: * تارىخىي شەخسلىرىمىز، * ماكان تارىخىمىز، * مەدەنىيەت تارىخىمىز

توخۇلا دېگەن يۇرت نامىنىڭ كېلىپ چىقىشى ھەققىدە

توخۇلا دېگەن يۇرت نامىنىڭ كېلىپ چىقىشى ھەققىدە

19-ئەسىرنىڭ كىيىنكى يېرىمى ۋە 20-ئەسىرنىڭ باشلىرىدا سىۋىن ھېدىن ( 1865-1951 ) ، سىتەيىن ( 1862-1930 ) ۋە پائول پىللىئوت ( 1945-1978 ) قاتارلىقلار ئىلگىرى ۋە ئاخىر تارىم ۋە جۇڭغار ۋادىلىرىدا كۆپ قېتىم ئارخىئولوگىيىلىك قىدىرىپ تەكشۈرۈش ئېلىپ بېرىپ ، زور مۇۋەپپىقىيەتلەرگە ئېرىشىش بىلەن بىر ۋاقىتتا ، ئۆز دۆلەتلىرىگە قايىتقاندىن كىيىن قەدىمكىداۋامى

خەتكۈچلەر:
تەۋەلىك: * سىياسىي تارىخىمىز، * ماكان تارىخىمىز

ﺗﯘﺭﺍﻥ

تۇران ئاتالغۇسى تارىختىن بۇيان ئىككى خىل مەزمۇنغا ئىگە بولۇپ كەلدى . ف . ئېنگېلس “تۇران” ئاتالغۇسىنى جۇغراپىيىلىك نام سۈپىتىدە ، “تۇرانلىقلار” ئاتالغۇسىنى خەلقلەر —- —- ئىنسان تۈركۈمى نامى سۈپىتىدە ئىشلەتكەن . “بۈيۈك لۇغەت ۋە ئېنسىكلوپېيدىيە” دە : “تۇران — تۈركى تىللىق خەلقلەرنىڭ ئوتتۇرا ئاسىيادىكى ئەڭ قەدىمكى ئىرانلىقلارنىڭ بەرگەن نامى دېيىلگەنداۋامى

خەتكۈچلەر:
تەۋەلىك: * ماكان تارىخىمىز
يېڭى يازمىلار