روزى ھېيتقا بېغىشلاپ (ئۆرۈكجان)

(بارچە مۇسۇلمان قېرىنداشلىرىمىزنىڭ روزى ھېيتىغا مۇبارەك بولسۇن! بارچە ئىشلىرىڭىزلار مېھرىبان رەببىمىز ئاللاھنىڭ خەيرىيەتلىىرى ئىچىدە ئۆتسۇن! ئۇلۇغ ھېيتىمىزدا ھەممىڭىزلارنىڭ تەنلىرىگە سالامەتلىك ، تۇرمۇشىغا خاتىرجەملىك تىلەيمەن! ئەسسالامۇ -ئەلەيكۇم ۋەرەھمۇتۇللاھى ۋەبەراكاتۇھۇ…) تۈمەن ساۋاپ مېھىردە كەلدى روزى ھېيتىمىز، ھېيتىمىزغا شۇ سەۋەپ تىزىلىپتۇ بېيتىمىز. مۇسۇلماننىڭ بۇرچىدۇر ھېيتنى ئەۋزەل بىلمىكى، رەببىمىزگە ئەڭ ئاۋال ھەمدۇ-سانا ئېيتىمىز. داسىتخانداداۋامى

خەتكۈچلەر:
تەۋەلىك: ئۇنۋېرسال تېمىلار

قاش ۋادىسىدىكى قەدىمىي يۈرت- سۇپىتاي

قاش ۋادىسىدىكى قەدىمىي يۈرت- سۇپىتاي

مىركايىل نۇرئالىم ئىلى ۋادىسى ئۆز بېشىدىن سانسىزلىغان بوران- چاپقۇنلارنى ئۆتكۈزۈپ ئۇزۇن تارىخى زامانلاردىن گۈللىنىش، خارابلىشىش يەنە گۈللىنىش يەنە خارابلىشىشىدەك جەريانلارنى ئۆتكۈزدى. بۇ گۈزەل زېمىنغا تارىختىن بۇيان ھونلار، ساكلار، ياۋچىلار، تۈركلەر، ئۇيسۇنلار، موڭغۇللار ۋە ئىسمى تارىخى خاتىرىلەرگە ئىلىنمىغان قانچە سىياسىي كۈچ ۋە قەبىلە، قوۋم بۇ ۋادىغا ئۆزلىرىنىڭ مۇبارەك ئۆچمەس ئىزلىرىنى قالدۇرۇپداۋامى

خەتكۈچلەر: ،
تەۋەلىك: ئۇنۋېرسال تېمىلار، جۇغراپىيىمىز

«ئۆكۈنۈش ۋە ئېىتراپ» ناملىق ماقالىدىن تاللانما

> ناملىق ماقالىدىن تاللانما

ئابدۇۋاھىد مەتنىياز ھىندىئانلارنىڭ يوقىلىش << سىرى >> ھىندىئانلار كۆپ خورلۇققا ، قىرغىنچىلىققا ئۇچرىغان بولسىمۇ 1754-يىلى فرانكىلىن مۇستەملىكە داھىيلىرى بىلەن ئىتتىپاقلىشىپ ، ئەنگلىيىنىڭ ھۆكۈمرانلىقىغا قارىشى ئۇرۇش قىلماقچى بولغاندا ئامېرىكىنىڭ يەرلىك خەلقلىرىنڭ ئالتە فېدېراتسىيسى بار ئىدى . ئامېرىكىنىڭ كېيىنكى فېدېراتسىيە تۈزۈمىدە يەرلىك خەلقنىڭ فېرېدراتسىيسىنىڭ تەسىرىمۇ بار ئىدى . ھالبۇكى ،ئۇلار تارىخ سەھنىسىدىنداۋامى

خەتكۈچلەر: ، ،
تەۋەلىك: ئۇنۋېرسال تېمىلار، تارىخ سەھنىسى

مۇراجەتنامە

مۇراجەتنامە

بۇ يازمىنى يازغاندا كۆزلىرىمدىن تاراملاپ ياشلار تۇكۇلۋاتىدۇ ،ئەمدىلا 21 ياشقا كىرگەن ئۆز ئىنىمنىڭ يېقىلىپ چۇشۇپ ،دوختۇرخانىدا تەكشۇرتسەك جىددى خارەكتىرلىق ئاق قان كېسىلى دەپ دىئاگىنوز قۇيۇلشى ، ۋە ئارقا ئارقىدىن ئۇچىراۋاتقان قىيىنچىلىقلارنى ،مەن قۇبۇل قىلالمايۋاتىمەن ،ئىنىمدىن ھاياتىدىن بەكمۇ ئەنسىراۋاتىمەن ، 21ياش دىگەن نىمە ئۇقۇم؟ ئويلاپ بېقىڭ سىز قانچە ياشقا كىردىڭىز ؟تولىمۇداۋامى

خەتكۈچلەر:
تەۋەلىك: ئۇنۋېرسال تېمىلار

ياقۇت جۇمھۇرىيىتى

ياقۇت جۇمھۇرىيىتى رۇسىيە فىدىراتسىيىسى قارمىقىدىكى جۇغراپىيلىك جەھەتتىن ياۋرو-ئاسىيانىڭ ئەڭ شەرقى شىمالىغا، تېنچ ئوكياننىڭ غەربى شىمالى قىسمى بىلەنشىم الى مۇز ئوكياننىڭ ئۇچرىشىش نۇقتىسىغا جايلاشقان تاغلىق ۋە ئىپتىدائىي ئورمانلىق بىلەن قاپلانغان كىلىماتى ئىنتايىن سوغۇق جۇمھۇرىيەت بولۇپ، زىمىنىدا مول ياغاچ ماتېرىياللىرى بولغانلىقتىن دۇنيانىڭ ياغاچ ئامبىرى دىگەن نامى بار، ياقۇت جۇمھۇرىيىتىنىڭ يەر مەيدانى 3مىلىيۇن103مىڭداۋامى

خەتكۈچلەر:
تەۋەلىك: ئۇنۋېرسال تېمىلار، جۇغراپىيىمىز

«ئاتا، دادا، ئانا، ئاپا» سۆزلىرى توغرىسىدا

غەيرەتجان ئابدۇللا «ئاتا، دادا، ئانا، ئاپا» سۆزلىرى بىزنى تۇغۇپ، تەربىيىلەپ، قەلبىمىزنى مېھرى مۇھەببەت تولدۇرغان ۋە مىڭ بىر جاپا بىلەن قاتارغا قوشقان قەھرىمان ئەرلەر ۋە خوتۇنلارغا ئېيتىلىدىغان، يۈكسەك ھۆرمەت مەنىسىدىكى سۆزلەردۇر. خەلقىمىزنىڭ تارىختا ياشىغان يەرلىرىنىڭ ناھايىتى كەڭلىكى، قەدىمكى ئايرىم ئۇرۇق- قەبىلىلەرگە خاس بولغان تىل ۋە تۇرمۇش ئادەتلىرىنىڭ ھەر قايسى يەرلەردە ئوخشىمىغانداۋامى

خەتكۈچلەر:
تەۋەلىك: ئۆرپ-ئادەتلىرىمىز، ئۇنۋېرسال تېمىلار، ئۇيغۇر تىلى، ئۇيغۇرشۇناسلىق

«خەنزۇ بازىرى» ھەققىدە پاراڭ

غۇلجا شەھىرىنىڭ كۈنچىقىش تەرىپىدە «خەنزۇ بازىرى» دەپ ئاتىلىدىغان بىر ئەنئەنىۋى بازارنىڭ بارلىقى ئىلى جامائىتىگە ئۇزاق زامانلاردىن بەش قولدەك مەلۇم بولسىمۇ، لېكىن «خەنزۇ بازىرى» دېگەن يەر نامىنىڭ مەيدانغا كېلىشىدىكى تارىخىي مەنبە ۋە سەۋەب ئېلېمېنتلىرى ھەققىدە ئېھتىمال كۆپىنچە كىشىلەر ئېنىق مەلۇماتقا ئىگە بولمىسا كېرەك. بۈگۈنكى كۈندە سىز «خەنزۇ بازىرى»غا بېرىپ زەڭ قويۇپداۋامى

خەتكۈچلەر:
تەۋەلىك: ئۇنۋېرسال تېمىلار، جۇغراپىيىمىز

ئىلى دىيارىنىڭ ئۇيغۇرلار نوپۇسىدىكى ئۆزگىرىشلەر

ئىلى دىيارى (بۇ يەردە تىلغا ئېلىنغان ئىلى دىيارى–ئىلى ۋادىسىنى، يەنىمۇ كونكرېت قىلىپ ئېيتقاندا ئىلى ۋىلايىتىنى كۆرسىتىدۇ) — ئۇيغۇرلارنىڭ قەدىمكى ماكانلىرىدىن بىرى. ئىلى دىيارىدىكى ئۇيغۇرلار نەچچە مىڭ يىلدىن بېرى بۇ يەردە ماكانلىشىپ تىرىكچىلىك قىلىپ ۋە بۇ دىيارنى گۈللەندۈرۈپ، ئۇنى ئىسمى–جىسمىغا لايىق يىراق–يېقىنغا مەشھۇر بولغان ئاۋات ۋە گۈزەل ماكانغا ئايلاندۇرغان. ئىلى دىيارىداداۋامى

خەتكۈچلەر:
تەۋەلىك: ئۇنۋېرسال تېمىلار، ئۇيغۇرشۇناسلىق

ئۈرۈمچىلىكتىن رەنجىمەڭ…

ئۈرۈمچى،بىر مەركىزى شەھەر، يازدا بەكمۇ چىرايلىق بۇلۇپ كېتىدۇ، قىشتا قار ياغقان كۈنى ئاپپاق قارلىرى بىلەن چىرايلىق ، بىراق ئەتىسىلا ئاپپاق قارلار ئىس-تۈتەك سەۋەبىدىن قارا رەڭگە ئۆزگىرىپ قالىدۇ، ئۈرۈمچىدىكى خەلقئارا چوڭ بازار، دۆڭكۆۋرۈك،سەنشىخاڭزا، يەنئەن يولى ئەتراپىدىكى كونسۇل كوچىسى، چوڭ مەسجىت(ياڭخاڭ مەسجىت، نوغاي مەسجىتى، بەيتۇلمەئىمۇر مەسجىتى دەپمۇ ئاتىلىدۇ) ئالدى قاتارلىق جايلار ھەقىقەتەنمۇداۋامى

خەتكۈچلەر:
تەۋەلىك: ئۇنۋېرسال تېمىلار

12 ئاينىڭ ئۇيغۇرچە ئاتىلىشىنى بىلىۋىلىڭ

1-ئاي: قەھرىتان

خەتكۈچلەر:
تەۋەلىك: ئۇنۋېرسال تېمىلار

ئۇيغۇر دوكتۇر ئەسئەت سۇلايمان

FoCAS ۋە ياررىڭ كۇتۇپخانىسى

ئەسەت سۇلايمان 1969-يىلى قۇمۇلدا تۇغۇلغان. 1986-يىلى قۇمۇل شەھەرلىك راھەتباغ ئوتتۇرا مەكتەپنى پۈتتۈرۈپ، شىنجاڭ ئۇنىۋېرسىتېتىنىڭ ئەدەبىيات فاكۇلتېتىغا قوبۇل قىلىنغان. 1991-يىلى ئوقۇش پۈتتۈرگەندىن كېيىن، يەنە شۇ فاكۇلتېتنىڭ ماگىستېر ئاسپىرانتلىقىغا قوبۇل قىلىنغان. 1994-يىلى فولكلور ۋە خەلق ئېغىز ئەدەبىياتى كەسپى بويىچە ماگىستېرلىق ئىلمىي ئۇنۋانىغا ئېرىشكەن. شۇنىڭدىن باشلاپ شىنجاڭ ئۇنىۋېرسىتېتىدا ئوقۇتقۇچىلىق ۋە تەتقىقات ئىشلىرى بىلەنداۋامى

خەتكۈچلەر:
تەۋەلىك: ئۇنۋېرسال تېمىلار

ئادىل مۇھەممەت

تارىخ ۋە مەدەنىيەت يادىكارلىقلىرى تەتقىقاتى جەھەتتىكى نەتىجىلىرى بىلەن كۆزگە كۆرۈنۈۋاتقان ياش تەتقىقاتچى ئادىل مۇھەممەت 1967 – يىلى 8 – ئايدا مەكىت ناھىيىسىنىڭ يانتاق يېزىسىدا زىيالىي ئائىلىسىدە تۇغۇلغان. 1986 – يىلىدىن 1991 – يىلىغىچە شىنجاڭ ئۇنىۋېرسىتېتىنىڭ تارىخ فاكۇلتېتىدا ئوقۇغان. ئوقۇش پۈتتۈرگەندىن تارتىپ 1995 – يىلىغىچە مەكىت ناھىيىلىك مەدەنىيەت ئىدارىسى ۋە ناھىيىلىكداۋامى

خەتكۈچلەر:
تەۋەلىك: ئۇنۋېرسال تېمىلار