ئىستانبۇلدا تۈركى تىللار دىۋانىنى تۇنجى قېتىم تېپىپ چىققان شەخس – ئېلى ئەمىرى ئەپەندى

ئىستانبۇلدا تۈركى تىللار دىۋانىنى تۇنجى قېتىم تېپىپ چىققان شەخس – ئېلى ئەمىرى ئەپەندى

2009 ‏- يىلى 5 ‏- ئاينىڭ 2 ‏- كۈنى ئىستانبۇل شەھىرى فاتىخ رايونلۇق ھۆكۈمەت ئىدارىسىنىڭ ئۇيۇشتۇرۇشى بىلەن، ئېلى ئەمىرى مەدەنىيەت مەركىزىنىڭ يىغىن زالىدا، تۈركىي تىللار دىۋانىنى تاپقان ۋە تۇنجى بولۇپ نەشر قىلدۇرغان شەخس ئېلى ئەمىرى ئەپەندىنى خاتىرىلەش مۇراسىمى ئۆتكۈزۈلدى. مۇراسىمغا تۈركىيە مەدەنىيەت ۋە ساياھەت مىنىستىرلىقىنىڭ كۇتۇپخانىلار ۋە نەشرىياتلار مۇدىرى ئايتېكىنداۋامى

خەتكۈچلەر:
تەۋەلىك: ئۇيغۇرشۇناسلار، مەدەنىي مىراسلار

ھېرمان ۋامبېرىنىڭ ئوتتۇرا ئاسىيا سەپىرى

ھېرمان ۋامبېرىنىڭ ئوتتۇرا ئاسىيا سەپىرى

خەيرۇللا ئىسمەتۇللايوۋ(ئۆزبېكىستان) ئۇيغۇرچىلاشتۇرغۇچى: بەگيار ئىلاۋە: 2011-يىلى 17-مارت كۈنى كەچتە«شىنجاڭ تېلېۋېزىيە ئىستا نسىسى» 2-قانىلى«مەدەنىيەت بوستانى»پىروگىراممىسىدا، مەشھۇر رومان «باھادىر نامە»نىڭ ئاپتۇرى، تونۇلغان يازغۇچىمىز ياسىنجان سادىق چوغلان بىلەن ئېلىپ بېرىلغان سۆھبەت كۆرسىتىلدى. سۆھبەت جەريانىدا يازغۇچىمىز ياسىنجان سادىق چوغلان ھېرمان ۋامبېرىنىڭ «بۇخارا ياكى ماۋەرائۇننەھىرتارىخى»ناملىق ئەسىرىنى تىلغا ئېلىپ ئۆتتى.دېمەك، بىز ۋېنگىرىيىلىك يەھۇدىي سەيياھ ھېرمان ۋامبېرىنى«بۇلاق»ژورنىلىنىڭداۋامى

خەتكۈچلەر: ، ،
تەۋەلىك: ئۇيغۇرشۇناسلار

گىرمانىيىدىكى ئۇيغۇرشۇناسلىق تەتقىقاتى

تەييارلىغۇچى: مۇختەر مۇھەممەد ئۇيغۇرشۇناسلىق ئىلمى دۇنيا بويىچە قىزىق تەتقىق قىلىنىۋاتقان بۈگۈنكى كۈندە ئەجدادلىرىمىز بىزگە قالدۇرغان قىممەتلىك يازما يادىكارلىقلار مەملىكىتىمىز ئىچى-سىرتىدا چوڭقۇر تەتقىق قىلىنماقتا.جۈملىدىن ئۇيغۇرشۇناسلىق ئىلمىنى غەربتىكى باشقا ئەللەر قاتارىدا قىزغىن تەتقىق قىلىۋاتقان دۆلەتلەرنىڭ بىرى گېرمانىيە.1998-يىلى 9-ئايدا گېرمانىيە فرايبورگ ئۇنىۋېرسىتېتى شەرقشۇناسلىق فاكۇلتېتىنىڭ قەدىمكى ئۇيغۇر يازما يادىكارلىقلىرى مۇتەخەسسىسى پروفېسسور دوكتور جىنس پېتېرداۋامى

خەتكۈچلەر: ، ، ،
تەۋەلىك: ئۇيغۇرشۇناسلار

ئامېرىكىدا ئۇيغۇرشۇناسلىق تەتقىقاتى

تۇرسۇن پىداقۇل ئامېرىكىدا ئۇيغۇرشۇناسلىق تەتقىقاتى 20-ئەسىرنىڭ 60-يىللىرىدا باشلانغان بولسىمۇ، ئەمما تەتقىقات نەتىجىلىرى خېلى ئۇتۇقلۇق بولغان. ئامېرىكىدا ئۇيغۇرشۇناسلىق تەتقىقاتى ئۇيغۇر يېزىقىدىكى تارىخى ۋەسىقىلەرنى تەتقىق قىلىشتىن باشلانغان بولۇپ، ئاساسلىق تەتقىقات پائالىيتىنى ئامېرىكا تەۋەلىكىدىكى تۈركىيلىك سىناس تېكىن ۋە روبېرت دانكوف، ل. كلارك، سابنى تىرنجاك قاتارلىق ئالىم تەتقىقاتچىلار ئېلىپ بارغان. بۇلاردىن سىناس تېكىننى ئامېرىكاداۋامى

خەتكۈچلەر: ، ، ، ، ، ،
تەۋەلىك: ئۇيغۇرشۇناسلار

شىۋىتسىيىدىكى تارىخىي ماتېرىياللاردا ئۇيغۇر كىيىم –كېچەكلىرى توغرىسىدا

شىۋىتسىيىدىكى تارىخىي ماتېرىياللاردا ئۇيغۇر كىيىم –كېچەكلىرى توغرىسىدا

زۇلھايات ئۆتكۈر 1890-يىللىرىدىن باشلاپ شىۋېت ئېكىسپىدىتسىيىچىلىرىنىڭ قەدىمى زىمىنىمىزغا تەككەن بولۇپ،سۋېن ھېدىن(1865-1952)تۇنجى قېتىم ھىمالايا تېغىدىن ئۆتۈپ ئوتتۇرا ئاسىياغا ئېكىسپىدىتسىيە سەپىرىدە بولغان تۇنجى شىۋېتىسىيىلىك ئېكىسپىدىتسىيىچى.ئۇ تۇنجى قېتىم 1893-،1897 يىللىرى تارىم ئويمانلىقى، پامىر ئىگىزلىكى تەكلىمان چۆللىكىدە قېدىرىپ تەكشۈرۈشتە بولغان بولۇپ، شۇندىن كېيىن ئۇ ئوتتۇرا ئاسىياغا تۆت قېتىم ئېكىسپىدىتسىيەدە بولغان، جۈملىدىن 1927-يىلىدىن 1935-يىلغىچە يەنەداۋامى

خەتكۈچلەر:
تەۋەلىك: ئۇيغۇرشۇناسلار، كېيىم-گۈزەللىك

فرانسىيىدىكى ئۇيغۇرشۇناسلىق تەتقىقاتى

گىڭ شىمىن (مەركىزى مىللەتلەر ئۇنىۋېرسىتېتى ئۇيغۇرتىلى – مەدەنىيىتى ئىنىستېتۇتى پروفېسسورى، دوكتور ئاسپرانت يېتەكچىسى، ئۇيغۇرشۇناس) ئۇيغۇرچىلاشتۇرغۇچى: ئىگەمبەردى ( قەشقەر پېداگوگىكا ئىنىستېتۇتى تىل فاكۇلتېتىدا) فرانسىيىدە ئۇيغۇرشۇناسلىق ۋە تۈركولوگىيە ئۇزاق تارىخىي ئەنئەنىگە ئىگە. فرانسىيىدىكى دەسلەپكى تۈركولوگىيە تەتقىقاتى 16 – ئەسىردىن باشلانغان. بۇ دەل لۇيى 14 (1638-1715) تەختكە ئولتۇرغان ھەمدە «ياشلار تىلشۇناسلىق ئېقىمى» ۋۇجۇدقاداۋامى

خەتكۈچلەر: ، ، ، ، ، ،
تەۋەلىك: ئۇيغۇرشۇناسلار

ياپونىيەنىڭ ئۇيغۇرشۇناسلىق تەتقىقاتى

ياپونىيىنىڭ ئۇيغۇرشۇناسلىق تەتقىقات يۈزلىنىشى ۋە ئۇيغۇرشۇناسلىق تەتقىقات ئورۇنلىرى 1. كىرىش سۆز ياپونىيە نۆۋەتتە غەربىي دىيار شىنجاڭنى تەتقىق قىلىش (ئۇيغۇرشۇناسلىق) جەھەتتىكى ئەمەلىي كۈچى بىر قەدەر كۈچلۈك دۆلەت. بۇنداق بولۇشىدىكى سەۋەب تۆۋەندىكى ئىككى تۈرلۈك بولۇپ، بۇنىڭ بىرسى ياپونىيىدە بۇرۇندىنلا شەرقشۇناسلىق ئەنئەنىسى بار؛ ئىككىنچىسى ئوتانى تەكشۈرۈش ئەترىتى شىنجاڭدىن ناھايىتى كۆپ قەدىمكى مەدەنىيەت يادىكارلىقلارنىداۋامى

خەتكۈچلەر: ، ، ، ، ،
تەۋەلىك: ئۇيغۇرشۇناسلار

غەرب ئالىملىرىنىڭ ئۇيغۇرشۇناسلىق تەتقىقات نەتىجىلىرى

ئۇيغۇرلارنىڭ ئۇزۇن تارىخقا ئىگە ئىكەنلىكى توغرىسىدا بۇ يەردە يەنە گەپ سېتىپ ئولتۇرمىساقمۇ بولار، خۇددى ئۇيغۇرلارنىڭ ئۇزۇن تارىخىغا ئوخشاش ئۇيغۇرشۇناسلىق تەتقىقاتىمۇ ئۇزۇن تارىخقا ئىگە، ئۇيغۇرشۇناسلىق 18- ئەسىردە شەكىللەنگەندىن كېيىن، ھەرقايسى ئەل، ھەرقايسى دۆلەتلەردىكى ئۇيغۇرشۇناسلار ئۇيغۇرلار ھەققىدە ناھايىتى كۆپ ئىلمىي ئەسەرلەرنى يېزىپ، ئۇيغۇرلارنى دۇنياغا تونۇتۇشتا ئۆزىنىڭ تېگىشلىك تۆھپىسىنى قوشتى، ئۇلارنىڭ تەتقىقات دائىرىسىداۋامى

خەتكۈچلەر: ، ، ، ، ، ،
تەۋەلىك: ئۇيغۇرشۇناسلار

ئابدۇشكۈر مۇھەممەتئىمىن ئەسەرلىرىنىڭ كاتولوگى

نەشر قىلىنغان كىتابلىرى: 1.«شىنجاڭنىڭ تاڭ دەۋرىدىكى ناخشا-ئۇسۇل سەنئىتى»،شىنجاڭ خەلق نەشرىياتى ، 1980- يىلى نەشر قىلغان. 2.«ئۇيغۇر كىلاسسىك مۇزىكىسى “ئون ئىككى مۇقام”ھەققىدە»مىللەتلەر نەشرىياتى ، 1980- يىلى نەشر قىلغان. 3.«رۇبائىيات»(1) ، قەشقەر ئۇيغۇر نەشرىياتى 1982- يىلى نەشر قىلغان. 4.«ئۇيغۇر پەلسەپە تارىخىغا ئائىت مەسىللەر» ، قەشقەر ئۇيغۇر نەشرىياتى 1982- يىلى نەشر قىلىنغان (داۋامى

خەتكۈچلەر:
تەۋەلىك: ئەسەر- ئۇچۇرلار، ئۇيغۇرشۇناسلار

رەشىت رەھمەت ئەراتى ۋە ئۇيغۇرلار

ماقالە ئاپتورى: يۈسۈپجان ياسىن ( تەرجىمە ئەسەر) رەشىد رەھمەتى ئارات قازان تاتارلىرىدىن يېتىشىپ چىققان دۇنياۋى نوپۇزغا ئىگە مەشھۇر تۈركولوگ. ئۇ 1900- يىلى قازان شەھىرىنىڭ غەربىي شىمالىدىكى كونا ئۈجۈمدە تۇغۇلغان. 1906-1910-يىللاردا باشلانغۇچ تەربىيىسىنى ئالغان. 1913- يىلى قىزىليار شەھىرىدە ئوتتۇرا مەكتەپنى، 1918- يىلى لىسە(تولۇق ئوتتۇرا مەكتەپ)نى تاماملىغان. 1917-يىلىدىكى بولشىۋېك ئىنقىلابىدىن كېيىن تۈرلۈكداۋامى

خەتكۈچلەر:
تەۋەلىك: ئۇيغۇرشۇناسلار
ئەڭ يېڭى يازمىلار